fin
Diccionario mapudungún-español. Español-mapudungún
augusta-2017
significados
- mapudungunm. ñi afpun o ñi fentepun düngu kam weshakelu, ñi afpeyüm, ñi wechun. Wechun füw 'el fin del hilo'.
- mapudungunNo tiene fin, término: afpun ngelay.
- mapudungunEl fin que uno quiere alcanzar: ñi küpa fitun. ¿Para qué fin lo ha hecho? '¿chem ñi fituagel femi?'. Pondré fin a mi pendencia 'apüman, apümtuan ñi düngu'.
- mapudungunA fin de, a fin de que: exprésase por las terminaciones verbales en: alu, agel, am y en a mew (Pangui.), si no hay configuración personal. V. Augusta (1903, pp. 193, 198 y 215). A fines del mes volverás probablemente 'afün küyen' wüñomeaymi ngepey'.
- mapudungunAl fin, en la salida de la calle, del año: afpun calle, afpun tripantu. V. afpun.
- mapudungunAl fin, finalmente: dewagel, fewagel, dewal; [atrasadamente] iñangechi (Pangui.).
- mapudungunAl fin del mundo: afpuachi nagmapudüngu mew. Te quedarás hasta el fin 'wechuay mi mülen'. Hasta el fin no se arrepintió 'wechupuy ñi wüñoduamnon'. ¿Para qué fin? '¿chumal, chumagel, chumam, chumalu, chumpualu?'. ¿Pará qué sirve eso? '¿chumngen mew kümey tüfa?'.
véase
afpun
› fuente original
row 13036: fin | m. ñi afpun o ñi fentepun düngu kam weshakelu, ñi afpeyüm, ñi wechun. Wechun füw 'el fin del hilo'. | No tiene fin, término: afpun ngelay. | El fin que uno quiere alcanzar: ñi küpa fitun. ¿Para qué fin lo ha hecho? '¿chem ñi fituagel femi?'. Pondré fin a mi pendencia 'apüman, apümtuan ñi düngu'. | A fin de, a fin de que: exprésase por las terminaciones verbales en: alu, agel, am y en a mew (Pangui.), si no hay configuración personal. V. Augusta (1903, pp. 193, 198 y 215). A fines del mes volverás probablemente 'afün küyen' wüñomeaymi ngepey'. | Al fin, en la salida de la calle, del año: afpun calle, afpun tripantu. V. afpun. | Al fin, finalmente: dewagel, fewagel, dewal; [atrasadamente] iñangechi (Pangui.). | Al fin del mundo: afpuachi nagmapudüngu mew. Te quedarás hasta el fin 'wechuay mi mülen'. Hasta el fin no se arrepintió 'wechupuy ñi wüñoduamnon'. ¿Para qué fin? '¿chumal, chumagel, chumam, chumalu, chumpualu?'. ¿Pará qué sirve eso? '¿chumngen mew kümey tüfa?'.