poco
Diccionario mapudungún-español. Español-mapudungún
augusta-2017
№15372
significados
- mapudungunadj. püchün (Pangui.), pichin (Huapi); püchü (Pangui.), pichi. Tengo poco trigo (terreno) 'püchün kachilla (mapu) nien'. Tengo pocas ganas de hacerlo 'newe ayülan ñi femagel'.
- mapudungunAlgunos pocos: mufün, kiñe mufü, kiñeke müt'en, püchün. Tengo unas pocas ovejas 'mufün ofisa nien'. Pocas personas lo saben 'kiñeke che müt'en fey kimi', 'doy al'ün che kimlay' o 'kiñe mufün che fey kimi'.
- mapudungunSer poco: püchün (Pangui.), püchülen (Pangui.), pichin (Huapi), pichilen, mün'an, mün'alen, mün'akan.
- mapudungunDar a alguno poco de cierta especie: püchülfiñ (ditr.). Püchülen kofke 'dame poco pan'. Püchülngean sopa 'sírvanme poca sopa'. Hace de veras no poco calor hoy 'rüf chem arengeafuychi fachantü'.
- mapudungunadv. aymüñ, aymeñ, amüñ; newe [con neg. del v.]. Newe ayülay 'poco quiere, no tiene mucha gana'.
- mapudungunm. püchün, pichin.
- mapudungunDame poco: püchülen müt'en o püchülngean müt'en. Dame un poco de agua 'püchülen ko o pichi eluen ko an'ay'.
- mapudungunQuedar poco de alguna especie: konmen, nagmen, llongkün, konmen ngen, mün'awen, püchülewen. Queda poco del trigo (año, mes) 'konmen ngey, mün'awey kachilla (tripantu, küyen')'.
- mapudungunPoco antes: llegué poco antes 'püchüñma wüne akun'. Poco antes de llegar al otro lado del río tropezó su caballo 'epe triparpufuy n'ome o püchülewefuy ñi triparpuam o ñi n'opuam, mutrurüy ñi kawellu'.
- mapudungunPoco después: püchü al'uñma mew. V. ella, ellaka.
- mapudungunA poco de: V. ella, ellaka.
- mapudungunPoco a poco: allwe, allwekechi, püchüke o püchüke püchüke. Poco a poco iba perdiendo su dinero en el juego 'püchüke mew wewniengey'. Me tienes en poco 'newe falil-lagen'.
- mapudungunPor poco: epe, epekechi.
véase
ella, ellaka
› fuente original
row 15546: poco | adj. püchün (Pangui.), pichin (Huapi); püchü (Pangui.), pichi. Tengo poco trigo (terreno) 'püchün kachilla (mapu) nien'. Tengo pocas ganas de hacerlo 'newe ayülan ñi femagel'. | Algunos pocos: mufün, kiñe mufü, kiñeke müt'en, püchün. Tengo unas pocas ovejas 'mufün ofisa nien'. Pocas personas lo saben 'kiñeke che müt'en fey kimi', 'doy al'ün che kimlay' o 'kiñe mufün che fey kimi'. | Ser poco: püchün (Pangui.), püchülen (Pangui.), pichin (Huapi), pichilen, mün'an, mün'alen, mün'akan. | Dar a alguno poco de cierta especie: püchülfiñ (ditr.). Püchülen kofke 'dame poco pan'. Püchülngean sopa 'sírvanme poca sopa'. Hace de veras no poco calor hoy 'rüf chem arengeafuychi fachantü'. || row 15547: poco | adv. aymüñ, aymeñ, amüñ; newe [con neg. del v.]. Newe ayülay 'poco quiere, no tiene mucha gana'. || row 15548: poco | m. püchün, pichin. | Dame poco: püchülen müt'en o püchülngean müt'en. Dame un poco de agua 'püchülen ko o pichi eluen ko an'ay'. | Quedar poco de alguna especie: konmen, nagmen, llongkün, konmen ngen, mün'awen, püchülewen. Queda poco del trigo (año, mes) 'konmen ngey, mün'awey kachilla (tripantu, küyen')'. | Poco antes: llegué poco antes 'püchüñma wüne akun'. Poco antes de llegar al otro lado del río tropezó su caballo 'epe triparpufuy n'ome o püchülewefuy ñi triparpuam o ñi n'opuam, mutrurüy ñi kawellu'. | Poco después: püchü al'uñma mew. V. ella, ellaka. | A poco de: V. ella, ellaka. | Poco a poco: allwe, allwekechi, püchüke o püchüke püchüke. Poco a poco iba perdiendo su dinero en el juego 'püchüke mew wewniengey'. Me tienes en poco 'newe falil-lagen'. | Por poco: epe, epekechi.