por
Diccionario mapudungún-español. Español-mapudungún
augusta-2017
№15404
significados
- mapudungunprep. mew (posp.). Pasaré por la plaza 'rumean plasa mew'. Por san Juan 'san Juan mew'. La recibiré por esposa 'llowafiñ o kureyeafiñ'. Por mí quedó 'iñche ñi duam müley'. Por mí se hizo (tal y tal cosa) 'iñche ñi duam femngey'. Por señas 'seña mew'. Dame tu petición por escrito 'papel mew tükulen eluen tami düngu o papeltükulelen tami düngu'. Por fuerza 'ngeñikankechi, ngeñikanngechi, newen mew. Lo compré por cien pesos 'petaka pesu mew ngillan'.
- mapudungunVender por quintales: kintaltu wülün (Huapi) o rulün (Pangui.). Por la casa me ofreció la huerta 'ñi ruka mew manalenew huerta'. Por él daré la vida 'fey ñi duam l'akonan'. Tienen sus maestros por padres 'chaw femngechi yedüngukefingün ñi pu kimelkeetew'. Lo tienen por santo 'santu ngelu trokingekey'. A peso por persona 'kiñeke che kiñeke pesu'. 3 x 4=12 'küla nag meli: mariepu'. Hilo por hilo 'kiñeke rume füw'. Él pide el ocho por ciento 'patakake pesu mew purake pikey'. (La mesa) está por pulir 'petu mülewey ñi luyüfelngeagel müten'.
- mapudungunIr por vino [leña]: yemen (unitr.) finu (mamüll). Está por llegar 'epe akuley'. (La sala) está por barrer 'puy ñi lepüngeam'.
- mapudungun¿por dónde?: ¿ chew?
- mapudungun¿por qué?: ¿chem mew (kam)?, ¿chumngelu (kam)?, ¿chem ñi duam? Por causa de él 'fey ñi duam, fey ñi femel mew'.
› fuente original
row 15581: por | prep. mew (posp.). Pasaré por la plaza 'rumean plasa mew'. Por san Juan 'san Juan mew'. La recibiré por esposa 'llowafiñ o kureyeafiñ'. Por mí quedó 'iñche ñi duam müley'. Por mí se hizo (tal y tal cosa) 'iñche ñi duam femngey'. Por señas 'seña mew'. Dame tu petición por escrito 'papel mew tükulen eluen tami düngu o papeltükulelen tami düngu'. Por fuerza 'ngeñikankechi, ngeñikanngechi, newen mew. Lo compré por cien pesos 'petaka pesu mew ngillan'. | Vender por quintales: kintaltu wülün (Huapi) o rulün (Pangui.). Por la casa me ofreció la huerta 'ñi ruka mew manalenew huerta'. Por él daré la vida 'fey ñi duam l'akonan'. Tienen sus maestros por padres 'chaw femngechi yedüngukefingün ñi pu kimelkeetew'. Lo tienen por santo 'santu ngelu trokingekey'. A peso por persona 'kiñeke che kiñeke pesu'. 3 x 4=12 'küla nag meli: mariepu'. Hilo por hilo 'kiñeke rume füw'. Él pide el ocho por ciento 'patakake pesu mew purake pikey'. (La mesa) está por pulir 'petu mülewey ñi luyüfelngeagel müten'. | Ir por vino [leña]: yemen (unitr.) finu (mamüll). Está por llegar 'epe akuley'. (La sala) está por barrer 'puy ñi lepüngeam'. | ¿por dónde?: ¿ chew? | ¿por qué?: ¿chem mew (kam)?, ¿chumngelu (kam)?, ¿chem ñi duam? Por causa de él 'fey ñi duam, fey ñi femel mew'.