subir
Diccionario mapudungún-español. Español-mapudungún
augusta-2017
significados
- mapudungunintr. püran; [de abajo, p. ej. del agua] pürapan; [hasta la punta de cerros, escalas] wechun; [trepando] ekon, ekopüran (intr.), wenuluwün [p. ej. aliwen mew 'en el árbol']; [lo que hierve o fermenta] wadküpürapan.
- mapudungunSubir, crecer el río: mangin. Le ha subido la fiebre 'doy al'ürpuy, ñi are', 'doy arerpuy, kutran'. El precio del vino ha subido 'doy falirpuy vino'. (El vino) me ha subido a la cabeza 'pürpuy o pürapuy ñi longko mew'. Nos subirá el sol (la luna) 'pürañmayayyu antü (küyen')'.
- mapudungunact. püramün; püramkünun; [hasta la cumbre] wechulün (intr.).
- mapudungunSubir a un niño en brazos: metañpüramün.
- mapudungunSubir una torre, pared, hacerla más alta: doy füchapürakünun, yomümün wenu, yompeñtun wenu.
- mapudungunSubir el precio de algo: doy falilün.
› fuente original
row 16967: subir | intr. püran; [de abajo, p. ej. del agua] pürapan; [hasta la punta de cerros, escalas] wechun; [trepando] ekon, ekopüran (intr.), wenuluwün [p. ej. aliwen mew 'en el árbol']; [lo que hierve o fermenta] wadküpürapan. | Subir, crecer el río: mangin. Le ha subido la fiebre 'doy al'ürpuy, ñi are', 'doy arerpuy, kutran'. El precio del vino ha subido 'doy falirpuy vino'. (El vino) me ha subido a la cabeza 'pürpuy o pürapuy ñi longko mew'. Nos subirá el sol (la luna) 'pürañmayayyu antü (küyen')'. || row 16968: subir | act. püramün; püramkünun; [hasta la cumbre] wechulün (intr.). | Subir a un niño en brazos: metañpüramün. | Subir una torre, pared, hacerla más alta: doy füchapürakünun, yomümün wenu, yompeñtun wenu. | Subir el precio de algo: doy falilün.